Kwas monochlorooctowy w branży spożywczej

Stały rozwój techniczny i technologiczny sprawił, że sektor spożywczy w ciągu ostatnich lat przeszedł znaczące przeobrażenia. Dzięki innowacyjności i kreatywności ma on ogromny potencjał. Branża spożywcza jest jedną z najsilniejszych gałęzi polskiego przemysłu.

Opublikowano: 15-04-2020

Jej udział w sektorze spożywczym w Unii Europejskiej to około 9 %. Polska jest na 8 miejscu wśród eksporterów żywności spośród krajów UE, a wpływy z eksportu znacząco się zwiększają. Jak podaje Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w 2019 roku był to wzrost o 7 %, czyli do 32 mld euro w stosunku do 29,7 mld euro w roku ubiegłym. Artykuły spożywcze pochodzące z Polski od lat cieszą się popularnością na zagranicznych rynkach. Nadszedł czas, w którym branża rolno-spożywcza jest atrakcyjnym obszarem dla rozwoju start-upów, które do tej pory kojarzone były przede wszystkim z branżą technologiczną i informatyczną.

Przemysł spożywczy to dział gospodarki zajmujący się wytwarzaniem produktów i półproduktów przeznaczonych do spożycia. Chemia dodatków do artykułów spożywczych odgrywa tu ogromną rolę. Utrzymanie wysokiej jakości żywności to właśnie ich zasługa. Przedłużają one trwałość produktów spożywczych oraz polepszają walory smakowe. W celu poprawy działania i stabilności takich produktów stosuje się np. karboksymetylocelulozę (CMC, guma celulozowa, karmeloza), będącą pochodną kwasu monochlorooctowego. CMC to najczęściej biały sypki proszek, może również występować w postaci granulatu. Rozpuszcza się w zimnej i ciepłej wodzie, w której pęcznieje i ma właściwości słabego elektrolitu anionowego o pH 6,5-8,0. Roztwory wodne charakteryzują się ponadto dużą lepkością, która wzrasta wraz ze wzrostem stopnia polimeryzacji. Nie jest produktem jednolitym, jest bezsmakowa i bezzapachowa. CMC jest stosunkowo odporna na działanie mikroorganizmów, może jednak ulegać depolimeryzacji.

Karboksymetyloceluloza wykorzystywana jest w przemyśle spożywczym jako stabilizator, zagęstnik, emulgator, środek przeciwzbrylający, wypełniacz i błonnik pokarmowy. Oznaczana jest symbolem E466. Poprawia konsystencję produktów takich jak lody, niskokaloryczne i bezglutenowe desery, przetwory mleczne, majonez, gumy do żucia, modyfikowane mleko dla niemowląt czy gotowe produkty smażone. Wykorzystywana jest także do klejenia elementów podczas modelowania figurek, robi się z niej klej cukrowy oraz dodaje do masy cukrowej, lukru plastycznego oraz napoi. Można użyć jej do wypieku bezglutenowego pieczywa oraz przygotowania sosów sałatkowych. Wykazuje zerową wartość kaloryczną. Nie ulega strawieniu, ani wchłanianiu w przewodzie pokarmowym częściowo jest rozkładana przez florę bakteryjną, a 90% jest wydalane w postaci niezmienionej.
Substancja nie stwarza ryzyka mutagenności ani karcenogenności. Badania wykazały, że ma działanie bakteriobójcze wewnątrz tkanek, co potwierdza zupełne bezpieczeństwo jej stosowania. Globalny rynek karboksymetylocelulozy w 2019 roku osiągnął wartość 1,735 mld dolarów i rośnie w tempie 4,1% rocznie.

Karboksymetyloceluloza zajmuje drugie miejsce wśród największych aplikacji dla kwasu monochlorooctowego. Kwas monochlorooctowy (MCAA) stosowany jest również do produkcji kofeiny syntetycznej. Można trafić na nią w napojach gazowanych (przede wszystkim w coli), napojach energetycznych oraz suplementach diety. Kofeina jest środkiem działającym pobudzająco. Działa na ośrodkowy układ nerwowy przez bezpośredni wpływ na funkcje mózgu. Przyjmowana jest w celu zmniejszenia zmęczenia, poprawy sprawności fizycznej, koordynacji, koncentracji, wytrzymałości i czujności. Przyspiesza przemianę materii, pobudza spalanie tkanki tłuszczowej oraz poprawia funkcje oddechowe. Wspomaga regulację gospodarki cukrowej i zmniejsza bolesność mięśni po intensywnym wysiłku fizyczny. Po wprowadzeniu do organizmu wchłania się w przeciągu 45 minut. Jej spożywanie jest bezpieczne dla człowieka, o ile nie przekracza 600 mg na dzień. Syntetyczna kofeina sprawia, że produkt ją zawierający działa szybciej i znacznie bardziej intensywnie niż naturalna kofeina, którą zawiera kawa.

Kolejny związek chemiczny, który powstaje z kwasu MCA i również jest wykorzystywany w branży spożywczej to EDTA. Jest to sól wapniowo-disodowa kwasu etylenodiaminotetraoctowego, oznaczona symbolem E385. Ma postać białych kryształków lub proszku. Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie natomiast nie rozpuszcza się w etanolu. Pełni rolę przeciwutleniacza i sekwestrantu. Jego zadaniem jest zapobieganie zmianom koloru żywności, utracie zapachu i jełczeniu tłuszczów, utrzymanie klarowności produktu, czy stabilizacja barwników. W połączeniu z innymi konserwantami wykazuje działanie synergiczne, poprawiając ich skuteczność. Działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. Wpływa na termin przydatności do spożycia środków spożywczych, chroniąc je przed zepsuciem. Nie ma smaku, ani zapachu. Można go znaleźć majonezie, sosach, rybach w puszkach, mrożonych owocach morza, produktach do smarowania pieczywa o niskiej zawartości tłuszczu, przetworzonym mięsie poddanym obróbce termicznej,konserwach roślin strączkowych, grzybów i karczochów, jak również w napojach gazowanych, mleku, piwie i herbatach granulowanych.

Kwas monochlorooctowy poza zastosowaniem w branży spożywczej wykorzystywany jest również w wielu innych gałęziach przemysłu. Na liście możliwych aplikacji są agrochemikalia, środki ochrony roślin, nawozy, tworzywa sztuczne, detergenty, farby, lakiery, kosmetyki, środki higieny osobistej oraz przemysł farmaceutyczny, celulozowo-papierniczy i wydobywczy.


Komentarze
Dołącz do dyskusji
Brak komentarzy
Oceń przydatność informacji
- (brak)
Twoja ocena