PCC
RejestracjaLogowanie

Adiuwanty typu antydryft – nowoczesne podejście do ograniczania znoszenia cieczy roboczej

Każda kropla cieczy roboczej, która nie trafia na powierzchnię roślin, oznacza mniejszą skuteczność zabiegu, niepotrzebne straty preparatu i większe ryzyko oddziaływania  na środowisko. Dlatego ograniczenie znoszenia cieczy roboczej stało się jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej technologii oprysku.

Opublikowano: 19-11-2026 15:03 Ostania zmiana: 19-11-2026 15:10

Znoszenie cieczy roboczej (tzw. spray drift), czyli przemieszczanie się kropli poza obszar wykonywanego zabiegu, prowadzi do obniżenia skuteczności ochrony roślin oraz zwiększa ryzyko zanieczyszczenia terenów sąsiadujących z miejscem aplikacji. Rosnące wymagania dotyczące skuteczności zabiegów, efektywnego wykorzystania środków ochrony roślin oraz ochrony środowiska sprawiają, że ograniczanie znoszenia jest dziś jednym z kluczowych elementów nowoczesnej technologii oprysku. Szczególne znaczenie ma to również w przypadku oprysków wykonywanych z wykorzystaniem dronów, gdzie niewielkie objętości cieczy roboczej wymagają bardzo wysokiej precyzji aplikacji.

Odpowiedzią na te wyzwania są adiuwanty typu antydryft, czyli dodatki do cieczy roboczej, których zadaniem jest ograniczenie powstawania kropli najbardziej podatnych na znoszenie oraz poprawa jakości całego procesu opryskiwania. Współczesne rozwiązania coraz częściej pełnią jednak wiele funkcji jednocześnie. Oprócz ograniczania znoszenia poprawiają zwilżanie powierzchni roślin, zwiększają retencję cieczy roboczej oraz stabilizują mieszaniny zbiornikowe, wspierając skuteczność i bezpieczeństwo wykonywanych zabiegów.

Współczesne preparaty antydryftowe obejmują różne grupy związków chemicznych, które wpływają na właściwości cieczy roboczej w odmienny sposób. Obok produktów opartych na olejach, silikonach czy polimerach coraz większą rolę odgrywają kopolimery blokowe tlenku etylenu (EO) i tlenku propylenu (PO). Ich właściwości sprawiają, że znajdują zastosowanie w nowoczesnych adiuwantach redukujących dryft kropel, przeznaczonych do wymagających technologii oprysku.

Dlaczego dochodzi do znoszenia cieczy roboczej?

Najważniejszym czynnikiem wpływającym na podatność cieczy roboczej na znoszenie jest wielkość kropli powstających podczas rozpylania. Krople o średnicy poniżej 100–150 µm są szczególnie podatne na przemieszczanie przez wiatr i turbulencje, a dodatkowo szybciej odparowują przed dotarciem do powierzchni roślin.

Nie oznacza to jednak, że rozwiązaniem jest wytwarzanie wyłącznie dużych kropli. Choć są one mniej podatne na znoszenie, mogą pogarszać równomierność pokrycia roślin. Skuteczny oprysk wymaga więc uzyskania odpowiedniego kompromisu pomiędzy ograniczeniem znoszenia a zapewnieniem dobrego pokrycia opryskiwanej powierzchni.

Na wielkość powstających kropli wpływa wiele czynników, takich jak rodzaj rozpylacza, ciśnienie robocze, warunki atmosferyczne czy właściwości samej cieczy roboczej. To właśnie ten ostatni element sprawia, że odpowiednio dobrane adiuwanty mogą skutecznie wspierać ograniczanie znoszenia, uzupełniając prawidłowo dobraną technikę wykonywania zabiegu.

Jak działają adiuwanty typu antydryft?

Adiuwanty te modyfikują właściwości fizyczne cieczy roboczej, wpływając na przebieg rozpylania oraz rozkład wielkości powstających kropli. Efektem jest ograniczenie udziału frakcji drobnych kropli najbardziej podatnych na znoszenie, przy zachowaniu odpowiednich warunków do skutecznego pokrycia opryskiwanej powierzchni roślin.

Dzięki temu większa ilość cieczy roboczej dociera do miejsca aplikacji, co przekłada się na skuteczniejsze zabiegi agrochemiczne. Jednocześnie zmniejsza się ryzyko niezamierzonego osadzania preparatu na sąsiednich uprawach, terenach nieobjętych zabiegiem oraz przedostawania się substancji aktywnych do cieków i zbiorników wodnych. Ograniczenie znoszenia zwiększa więc nie tylko efektywność zabiegu, ale również jego bezpieczeństwo dla środowiska.

Porównanie oprysku bez adiuwantu i z adiuwantem przeciwznoszeniowym, który ogranicza drobne krople i znoszenie oraz zwiększa ilość cieczy docierającej do roślin.

Rysunek 1. Schematyczne przedstawienie wpływu preparatu typu antydryft na rozkład wielkości kropel oraz ograniczenie znoszenia cieczy roboczej.

Dlaczego nie wszystkie adiuwanty działają tak samo?

Mimo że wszystkie preparaty antydryftowe mają ten sam cel, nie osiągają go w ten sam sposób. O ich właściwościach decyduje przede wszystkim budowa chemiczna, która wpływa na zachowanie cieczy roboczej podczas rozpylania. W efekcie poszczególne grupy związków różnią się nie tylko skutecznością ograniczania znoszenia, ale również wpływem na zwilżanie powierzchni roślin, retencję cieczy roboczej czy kompatybilność z formulacjami środków ochrony roślin.

Główne grupy adiuwantów przeciwznoszeniowych: polimery, oleje, silikony i kopolimery EO/PO oraz ich funkcje w cieczy opryskowej.

Rysunek 2. Główne grupy związków wykorzystywanych w preparatach redukujących znoszenie cieczy opryskowej oraz dominujące mechanizmy ich działania.

Adiuwanty polimerowe, najczęściej oparte na poliakrylamidach i kopolimerach akrylowych, należą do najbardziej rozpowszechnionych rozwiązań stosowanych w ograniczaniu znoszenia oprysku. Ich działanie polega na zwiększeniu lepkości cieczy roboczej, co stabilizuje proces rozpylania i skutecznie ogranicza powstawanie najdrobniejszych kropli. Dzięki temu należą do najskuteczniejszych rozwiązań ograniczających znoszenie. Wysoka masa cząsteczkowa polimerów może jednak utrudniać przygotowanie cieczy roboczej, a w niektórych formulacjach zwiększać ryzyko nadmiernego wzrostu lepkości.

Inny mechanizm wykorzystują adiuwanty olejowe, takie jak oleje metylowane (MSO) i oleje parafinowe. Oprócz ograniczania znoszenia poprawiają zwilżanie i retencję cieczy roboczej na powierzchni roślin oraz mogą wspierać pobieranie substancji aktywnych. Ich efekt przeciwznoszeniowy jest jednak zwykle słabszy niż w przypadku adiuwantów polimerowych, a w niektórych zastosowaniach należy uwzględnić możliwość wystąpienia fitotoksyczności.

Osobną grupę stanowią modyfikowane silikony, które wyróżniają się bardzo dobrymi właściwościami zwilżającymi i zdolnością do szybkiego rozprowadzania cieczy po powierzchni roślin. Z tego względu są cenione przede wszystkim tam, gdzie kluczowe znaczenie ma maksymalizacja pokrycia opryskiwanej powierzchni. Ich wpływ na ograniczanie znoszenia jest jednak zazwyczaj mniejszy niż w przypadku adiuwantów opracowanych specjalnie z myślą o tym zastosowaniu.

Coraz większe zainteresowanie wzbudzają kopolimery blokowe tlenku etylenu i tlenku propylenu (EO/PO). Łączą one właściwości surfaktantów z możliwością kontrolowania procesu rozpylania, zapewniając jednocześnie niską pienność, wysoką kompatybilność z formulacjami środków ochrony roślin oraz dobrą stabilność w wodzie o różnej twardości. W przeciwieństwie do klasycznych polimerów nie powodują nadmiernego wzrostu lepkości ani ryzyka żelowania mieszaniny, dzięki czemu zapewniają bardziej przewidywalne zachowanie cieczy roboczej w zróżnicowanych warunkach stosowania. To właśnie kopolimery EO/PO wyznaczają obecnie jeden z najważniejszych kierunków rozwoju nowoczesnych preparatów redukujących znoszenie cieczy.

Schemat budowy kopolimeru blokowego EO/PO z hydrofobowym blokiem PO pomiędzy dwoma hydrofilowymi blokami EO.

Rysunek 3. Schemat przedstawia budowę kopolimeru blokowego typu EO-PO-EO

Grupa surfaktantów ROKAmer 6500

Odpowiedzią PCC Exol na rosnące zainteresowanie rozwiązaniami ograniczającymi znoszenie cieczy roboczej jest grupa produktów ROKAmer®, przeznaczonych przede wszystkim do zastosowań formulacyjnych. Produkty te mogą być wykorzystywane jako składniki formulacji środków ochrony roślin, nawozów dolistnych oraz adiuwantów, wspierając uzyskanie pożądanych właściwości aplikacyjnych, przy zachowaniu wysokiej stabilności i kompatybilności mieszaniny.

Produkty z serii ROKAmer 6500 bazują na kopolimerach blokowych EO/PO o średniej masie cząsteczkowej wynoszącej około 6500 Da, stanowiącej charakterystyczną cechę tej grupy surfaktantów.

Grupa ta obejmuje trzy warianty dostosowane do różnych wymagań użytkowników:

  • ROKAmer 6500W – wodny koncentrat zabezpieczony układem konserwującym MIT/CIT,
  • ROKAmer 6500BW – wodny koncentrat zabezpieczony konserwantem BIT.

Poszczególne warianty zachowują te same właściwości użytkowe, różniąc się przede wszystkim postacią handlową oraz zastosowanym systemem konserwacji. Dzięki temu użytkownik może dobrać produkt najlepiej odpowiadający wymaganiom procesu technologicznego oraz preferowanej formie stosowania.

Podsumowanie

Skuteczne ograniczanie znoszenia cieczy roboczej wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego właściwy dobór rozpylaczy, parametrów oprysku, uwzględnienie warunków atmosferycznych oraz odpowiednie zaprojektowanie formulacji. Dopiero połączenie tych elementów pozwala w pełni wykorzystać potencjał wykonywanego zabiegu.

Rosnące wymagania dotyczące skuteczności zabiegów, bezpieczeństwa środowiskowego oraz jakości formulacji sprawiają, że coraz większego znaczenia nabierają komponenty wspierające kontrolę znoszenia cieczy roboczej. Przykładem takiego rozwiązania jest grupa surfaktantów ROKAmer®, obejmująca produkty ROKAmer 6500, ROKAmer 6500W oraz ROKAmer 6500BW. Dzięki dostępności zarówno produktu bezwodnego, jak i koncentratów wodnych, użytkownik może dobrać wariant najlepiej odpowiadający wymaganiom technologii produkcji oraz docelowej formulacji.

Nowoczesne rozwiązania przeciwznoszeniowe coraz częściej stanowią integralny element formulacji agrochemicznych. Odpowiednio dobrane surfaktanty mogą wspierać skuteczność zabiegów, jak i ich bezpieczeństwo dla użytkownika oraz środowiska. 

Źródła:
  1. Hewitt, A.J. (2024). Adjuvant Use for the Management of Pesticide Drift, Leaching and Runoff. Pest Management Science, 80(10), 4819–4827.
  2. Nuyttens, D., De Schampheleire, M., Baetens, K., Sonck, B. (2007). The Influence of Operator-Controlled Variables on Spray Drift from Field Crop Sprayers. Transactions of the ASABE, 50(4), 1129–1140.
  3. Matthews, G.A., Bateman, R., Miller, P. (2014). Pesticide Application Methods. 4th ed. Wiley-Blackwell.
  4. Green, J.M., Beestman, G.B. (2007). Recently Patented and Commercialized Formulation and Adjuvant Technology. Crop Protection, 26(3), 320–327.
  5. Chen, P., Douzals, J.P., Lan, Y., et al. (2022). Characteristics of Unmanned Aerial Spraying Systems and Related Spray Drift: A Review. Frontiers in Plant Science, 13, 870956.
  6. Li, S., Zhang, H., Wang, Z., et al. (2023). Anti-Drift Technology Progress of Plant Protection Applied to Orchards: A Review. Agronomy, 13(11), 2679.
  7. Jomantas, T., Lekavičienė, K., Steponavičius, D., Andriušis, A., Zaleckas, E., Zinkevičius, R., Popescu, C.V., Salceanu, C., Ignatavičius, J., Kemzūraitė, A. (2023). The Influence of Newly Developed Spray Drift Reduction Agents on Drift Mitigation by Means of Wind Tunnel and Field Evaluation Methods. Agriculture, 13(2), 34

Autor
Redakcja bloga Portalu Produktowego Grupy PCC

Za treści publikowane na naszym blogu odpowiada zespół doświadczonych ekspertów Grupy PCC – chemicy, specjaliści z działu R&D, pracownicy laboratoriów, przedstawiciele świata nauki oraz copywriterzy. Na co dzień śledzą oni innowacje branżowe i wdrażają rozwiązania technologiczne, aby dostarczać nowatorskie produkty chemiczne. W swoich artykułach dzielą się wiedzą o procesach i zastosowaniach chemii zarówno w przemyśle, jak i w życiu codziennym.

Komentarze
Dołącz do dyskusji
Brak komentarzy
Oceń przydatność informacji
- (brak)
Twoja ocena