Nawozy posypowe

Nawożenie posypowe z użyciem stałych granulatów (rzadziej pyłów) stanowi podstawową metodę dostarczania roślinom niezbędnych składników pokarmowych, zarówno mikro-, jak i makroelementów. To właśnie ono buduje stabilne tło odżywcze w glebie, wspierając prawidłowy wzrost, rozwój i plonowanie. Odpowiednio dobrane i zastosowane nawozy pozwalają roślinom osiągnąć pełen potencjał, podczas gdy niedobory mogą zahamować ich wzrost, ograniczyć plon, a nawet zwiększyć podatność na choroby.

Rodzaje nawozów posypowych

Najczęściej nawozy posypowe dzieli się ze względu na ich skład chemiczny i rodzaj dostarczanych składników odżywczych.

• Nawozy azotowe– azot jest dla roślin kluczowym pierwiastkiem budulcowym Jako składnik białek, kwasów nukleinowych i chlorofilu jest ważnym elementem metabolizmu roślinnego. Najczęściej stosowane nawozy azotowe to mocznik i saletra amonowa.
• Nawozy fosforowe– fosfor to pierwiastek niezbędny do prawidłowego rozwoju roślin, ponieważ wpływa na procesy energetyczne komórek, rozwój systemu korzeniowego, a także kwitnienie i owocowanie. Najbardziej znanym nawozem fosforowym jest superfosfat.
• Nawozy potasowe– potas jest ważnym regulatorem gospodarki wodnej roślin i zwiększa ich odporność na stresy biotyczne i abiotyczne. Potas jest dostarczany roślinom w postaci soli (chlorek, siarczan).
• Nawozy wieloskładnikowe NPK– mieszanki zawierające makroskładniki: azot (N), fosfor (P) i potas (K) w różnych proporcjach, są najbardziej uniwersalne.
• Nawozy mikroelementowe – dostarczają pierwiastków niezbędnych roślinom w niewielkich ilościach do podstawowych procesów metabolicznych i życiowych. Na rynku można znaleźć nawozy zawierające bor (B), chlor (Cl), cynk (Zn), kobalt (Co), mangan (Mn), miedź (Cu), molibden (Mo) i żelazo (Fe).

Zalety stosowania nawozów posypowych

Nawozy posypowe mają kilka wyraźnych zalet, które sprawiają, że są jedną z najczęściej wybieranych form nawożenia w rolnictwie.

• Łatwość stosowania, prostota aplikacji – granulaty można rozsiewać bez użycia specjalistycznego sprzętu bezpośrednio na glebę. Nie ma konieczności wcześniejszego rozpuszczania nawozów i przygotowywania cieczy opryskowej, granule pod wpływem wilgoci stopniowo się rozpuszczają, uwalniając składniki odżywcze do gleby, gdzie stają się dostępne do pobrania przez system korzeniowy. Nie trzeba się martwić, czy preparat dotrze na roślinę i zostanie wchłonięty, czy krople oprysku spłyną z liści, jak w przypadku nawożenia dolistnego.
• Przedłużone działanie – składniki z nawozów posypowych są uwalniane stopniowo z rozpuszczających się granul, co zapewnia roślinom stabilne odżywienie przez dłuższy czas i zmniejsza ryzyko przenawożenia.
• Zapewnienie odpowiedniego stężania składników odżywczych w glebie – jest to kluczowe, gdy gleba jest uboga w związki mineralne, a jej naturalne zasoby nie są w stanie pokryć pełnego zapotrzebowania roślin na składniki odżywcze.
• Uniwersalność – nadają się do większości upraw, zarówno polowych, jak i sadowniczych, warzywniczych czy ogrodowych.
• Możliwość precyzyjnego dostosowania składu – dostępne są nawozy jedno- i wieloskładnikowe, co pozwala dopasować nawożenie do wyników analizy gleby i potrzeb roślin.

Trendy we współczesnym stosowaniu nawozów

Stosowanie nawozów posypowych pomimo wielu zalet, niesie ze sobą również kilka istotnych zagrożeń środowiskowych, z którymi musi się mierzyć współczesne rolnictwo. Aplikacja nawozów posypowych bezpośrednio na glebę może powodować ryzyko przenawożenia, gdy dawka nawozu zostanie nieodpowiednio dobrana i rośliny nie będą w stanie wykorzystać całości dostarczonych substancji odżywczych. W takim przypadku granule mogą zalegać w glebie i ją zanieczyszczać, a nawet prowadzić do jej degradacji. Zawarte w nawozach związki mineralne mogą przenikać do wód gruntowych, a następnie trafiać do zbiorników wodnych, gdzie przyczyniają się do eutrofizacji.

Dlatego dąży się do stosowania bardziej precyzyjnych metod nawożenia, które dostarczają roślinom składników pokarmowych tylko wtedy, gdy są im faktycznie potrzebne. Dobrym uzupełnieniem tradycyjnych praktyk nawożenia może być stosowanie nawozów ciekłych dolistnych. Pozwalają one prowadzić celowane zabiegi dopasowane zarówno do konkretnej uprawy, jak i do jej aktualnego etapu rozwoju, wpisując się w założenia rolnictwa precyzyjnego. Jednakże nawożenie posypowe, doglebowe nadal pozostaje podstawowym i najbardziej efektywnym sposobem żywienia roślin, ponieważ wzbogaca glebę w składniki odżywcze oraz umożliwia dostarczanie ich uprawom w dużych ilościach i w łatwo przyswajalnej formie.

Produkty Grupy PCC w nawozach posypowych

W preparatach sypkich (granulowanych i krystalicznych), jakimi są nawozy posypowe, główną rolą środków powierzchniowo czynnych jest zabezpieczenie ich przez krystalizacją i zbrylaniem się. W celu zapobiegania zlepiania się granul nawozów stosowane są środki przeciwzbrylające (ang. anti-caking agents). W portfolio Grupy PCC można znaleźć wiele produktów, które mogą pełnić tę rolę w preparatach sypkich. Są to m.in. przedstawiciele grupy ROKAcetów, czyli etoksylowanych kwasów tłuszczowych, z serii S (pochodne kwasu stearynowego): ROKAcety S7 i S24 oraz serii O (pochodne kwasu oleinowego): ROKAcet O7. Jako antyzbrylacze mogą służyć również produkty bazujące na aminie łojowej z serii ROKAmin SR (SR5, SR11, SR15) oraz etoksylowane aminy tłuszczowe z serii ROKAmin K (K5, K15).